Routineus gewelddadig

Routineus gewelddadig

Jonge criminelen verharden en zijn jonger als ze de wet overtreden. Dat is het gevoel bij veel professionals werkzaam met delinquente jongeren. Is dat ook écht zo? Volgens de statistieken daalt de jeugdcriminaliteit immers. Al jaren.

Algemeen

Maar als je het algemene beeld even loslaat en inzoomt op bepaalde plekken, vormen of soorten daders, zie wat er aan de hand is.  In een quick scan laten onderzoekers Robby Roks, Henk Ferwerda en Ido Weijers bijzonderheden zien.

Stijging HIC’s

Zo is bij de High Impact Crimes het aantal aangehouden verdachten tussen de 11 en 16 jaar juist gestegen. Is dat het gevolg van de gewelddadige drillraps of toenemende interesse van sommige jongeren in het gangsta-imago? Dat is nog niet duidelijk – wel helder is dat digitalisering de straatcultuur zichtbaarder maakt.

Snitchen

Een invloed van straatcultuur is bijvoorbeeld je beroepen op zwijgrecht en niet willen snitchen. Jeugdprofessionals noemen dat onder meer vaak als teken van verharding. Zo’n houding maakt het ook lastig om een jongere aan te spreken op zijn gedrag en maakt dat professionals vragen zetten bij hoe het zit met het geweten van jeugd.

Steden

De onderzoekers constateren inderdaad dat sommige jongeren verharden en jonger zijn als ze delicten plegen, maar dit vooral aan de hand is in grote steden.

Streetwise

Ook blijkt dat het aantal ernstige delinquenten in omvang gelijk is gebleven en níet – zoals de algemene tendens – is gedaald. Het aantal jeugdige recidivisten is juist licht toegenomen. Dat heeft te maken met streetwise gedrag waarop de omgeving weinig greep krijgt.

Geroutineerd

Verder is voor een selecte groep, vooral jongvolwassen veelplegers, gewelddadige criminaliteit routine geworden. Denk aan beroving, bedreiging, drugs dealen, wapenbezit en ripdeals.

Sleutel

De conclusies uit het onderzoek maken duidelijk dat maatwerk een belangrijke sleutel kan zijn. En het laat zien hoe belangrijk het is om te voorkomen dat jongeren afglijden. Zodat het geen routine wordt in het leven van jongeren. Want we weten allemaal hoe moeilijk gedragsverandering is als je al een tijdje gewend bent iets op een bepaalde manier te doen.

Lees het artikel Verharding van de jeugdcriminaliteit. Het probleem van potentiële doorgroeiers van Ido Weijers, Henk Ferwerda en Robby Roks.

 

Van doelloos naar voetbaldoel

Van doelloos naar voetbaldoel

Hij hing 3 jaar geleden nog rond, spijbelde en ging om met ‘foute vriendjes’. Z’n moeder wist niet meer wat ze met hem aan moest, de gemeente vreesde dat hij zou afglijden.

De gemeente schakelde Aziz in als buddycoach. ‘Al snel zag ik zijn talent: Hij bloeide op als hij een voetbal zag. Ik moedigde hem aan om – met naar school gaan als voorwaarde! – in te zetten op profvoetbal. Vanaf zijn 13e speelde hij al. Op zoek naar een scout reed ik hem vele kilometers door Nederland en België.’

En hoe bijzonder: hij wérd gescout. Sinds afgelopen zomer speelt hij bij de Italiaanse club Napoli. Voor rondhangen is geen tijd meer – of het moet op de middenstip zijn! Zelfs zijn mbo-diploma heeft hij in zijn zak.

‘Precies daarom zeggen we in de trainingen van Risiscoop altijd: zoek de passie, het talent van een jongere. Dan spelen ze zó weer volgens de regels en hebben ze – in dit geval letterlijk – een doel voor ogen!’

 

Wat een emoji te maken heeft met straatcultuur

Wat een emoji te maken heeft met straatcultuur

Op school zie je je klasgenoten lopen met die chille hoodie van Balenciaga of een coole Vuitton- tas. Ligt niet in jouw bereik: te duur. Op Insta komen succesvolle jonge influencers voorbij met hun kledingstijl in glamour & glitter. Op straat ervaren jongeren dat ze weinig geld te makken hebben, ook online zien ze hoe hun bestedingspatroon achterblijft.

Niet op straat, toch beïnvloed

De invloed van straatcultuur vindt niet meer alleen plaats op een fysieke plek. Straatcultuur is ook digitale straatcultuur. Je zou bijna zeggen dat je als jongere niet ontkomt aan de invloed van wat ‘straat’ is. Zelfs al hang je zelf niet dagelijks op straat!

En ‘straat’ verkoopt. Als je als jongere merkt dat het niet eenvoudig is om aan een (bij)baan te komen (de horeca is dicht, ouders zitten thuis dus oppasbaantjes zijn ook nauwelijks meer te geef), waarom niet online geld maken? Je ziet toch dat het kan? Bijvoorbeeld door als drillrappers met een stoere video, opgenomen met hun mobieltje, flink wat likes en views te verdienen?

Versterk je streetcredibility

Het verheerlijken van straatcultuur – met messen zwaaien, vertellen hoe je anderen imponeert met je wapens en drugs op zak, de machocultuur uitventen – levert niet alleen monnies op, maar ook status. Je streetcredibility virtueel uitventen, verhoogt zo tegelijk je straatwaardigheid als je als jongere elkaar weer tegenkomt in de buurt. En je ‘betrouwbaarheid’: het beeld dat je van jezelf online schetst (een succesvolle drugsdealer) versterkt je imago in je fysieke omgeving als betrouwbare verkoper van illegale handelswaar…

Online symbolen

De fysieke en digitale straatcultuur raken steeds meer verweven en dat opent wegen voor criminele activiteiten door jeugd. Afspraken worden online gemaakt via encrypted sociale media, gecommuniceerd in verhuld taal- en symboolgebruik waar de goede verstaander wel van weet wat ermee wordt bedoeld. De verkoop vindt vervolgens op een fysieke plek plaats.

Wederzijds

In mijn boek Jeugdige Delinquenten beschrijf ik de invloed van de omgeving op overlastgevend en delictgedrag van jeugd. De omgeving is méér dan de buurt. De omgeving is óók online. De wederzijdse beïnvloeding tussen de fysieke en digitale straat, is voor professionals en beleidsmakers belangrijk om in de gaten te houden!

P.S. Enig idee waar de emoji’s ‘sneeuwvlok’ en ‘naald’ symbool voor staan?

Lees ook het verkennende onderzoek ‘The hybridization of street offending in the Netherlands’ van R. A. Roks, E. R. Leukfeldt & J. A. Densley (2020)

Weten hoe de digitale en fysieke omgeving jongeren beïnvloeden? Volg onze sessie/webinar Straatcultuur, Merken & Imago (4 SKJ-punten)!

Zo word je online oplichter

Zo word je online oplichter

‘Alle volgers leefden met haar mee op Facebook. Eerst overleed haar vader, toen werd K. ernstig ziek, ze leed aan een zeldzame ziekte. Elke dag stuurde ze een update hoe ze ervoor stond’, vertelt een kennis. ‘Na een paar weken bleek ze een behandeling te hebben gevonden in Amerika, waarvoor ze geld nodig had. Eerder zamelde ze altijd geld in voor goede doelen, nu deed haar zus, vanaf haar account een beroep op ons – K. was te ziek, schreef ze.’

Niet pluis

‘We hadden bewondering voor hoe ze de moed erin probeerde te houden. Maar opeens voelde het niet pluis,’ vertelt de kennis. ‘Het was wel érg veel wat ze voor haar kiezen had gehad, het klonk bijna te zielig… En het geld moesten we storten op een rekening met een heel andere naam dan K.’ Na een beetje speuren ontdekte de kennis dat er inderdaad geen bal van klopte. K. bestond niet. De invoelende volgers die wél hadden gedoneerd, bleken hun geld kwijt. Oplichting. De kennis had er een nacht niet van geslapen, zo geduldig en geraffineerd was de online oplichter te werk gegaan.

Meer slachtoffers

Het aantal mensen dat slachtoffer wordt van cybercrime neemt toe: 13% van de Nederlanders heeft er volgens het CBS mee te maken gehad. Bij cybercrimedelicten gaat het om hacken, koopfraude en cyberpesten. Mannen en vrouwen zijn ongeveer even vaak slachtoffer, maar vrouwen hebben vaker last van stalken (een vorm van cyberpesten). Het aantal Nederlanders dat aangifte en melding doet van cybercrime is hetzelfde gebleven als voorgaande jaren.

Jongeren vaker slachtoffer

Jongeren zijn váker slachtoffer van cybercrime dan ouderen. Van de 15-25-jarigen had bijna 18% ermee te maken, ten opzichte van 7% van de 65-plussers. Terwijl je misschien zou verwachten dat de digibete oudjes de Sjaak zouden zijn! Jongeren zijn ook het vaakst slachtoffer van cyberpesten. In totaal zijn 1,2 miljoen (!) Nederlanders slachtoffer van cybercrime.

Leer online oplichten!

Daarom ben ik benieuwd naar de documentaire Bait (4x op NPO3 vanaf donderdag 14 januari om 21.00 uur). De maker lokt de internetoplichters zélf in de val in de serie. Met precies dezelfde trucs als die van de cybercriminelen zelf. Kortom: mooie docu om met jongeren te kijken. Natuurlijk niet om ze te laten zien hoe ze zelf de cybercriminaliteit kunnen inrollen… Maar om ze te leren doorhebben wanneer iemand je een rad voor de ogen draait en hoe dat in z’n werk gaat. Zoals mijn kennis overkwam. Die hoeft de documentaire alvast níet meer te kijken…

Het beeld bij deze blog is een still uit de Documentaire Bait van Anthony van der Meer, PowNed.

 

In je up online partyend 2021 in…

In je up online partyend 2021 in…

Of ik zin had om in de feeststemming te komen, vroeg een vriendin. Nou, nadat ik de geplande museumbezoeken met ons gezin in rook zag opgaan door de nieuwe lockdown en bovendien de al eerder uitgestelde theatervoorstelling wederom werd afgezegd, leek me dat een fijn plan.

Dus hop: feestelijke blouse aan, m’n voor deze keer niet afgebeten nagels gelakt, lippenstift op en gaan. Glaasje in de hand, inloggen maar! Daar stonden we voor het beeldscherm in haar woonkamer. De zangeres en een top-orkest deden hun best om ons mee te laten swingen op jazzy sounds. Na elk liedje… was het stil. Geen applaus, geen gejuich, geen gefluit. Wij probeerden het wel hoor, maar het echode een beetje in de woonkamer als we een uitzinnige kreet slaakten. Een meekwelen voelde opeens erg intiem met slechts twee iele stemmetjes.

Een feestje met z’n 2-en

Na de voorstelling waren we onder de indruk van het stemgeluid van de zangeres en galmden de liedjes nog na in ons hoofd. Maar we voelden ons toch minder opgetogen en voldaan dan we stiekem allebei hadden gehoopt.

En dat zit ‘m er toch in dat je met zijn tweetjes (volgens RIVM-coronaproofregels) in een huiskamer een ‘feestje’ probeert te bouwen. En dat je wéér naar een scherm staart.

Urkse jeugd

Mijn wenkbrauwen schoten daarom omhoog, toen ik vernam dat Urk (en ook de overheid) een online party organiseert voor de jeugd. Na diverse rellen en gedoe met zwaar vuurwerk waar zelfs de ME aan te pas kwam, bedacht de gemeente een eindejaarsfeest. Want: ‘de jeugd verveelt zich’. Op zich goed dat de gemeente jongeren tijdens de jaarwisseling een alternatief wil bieden. Overigens wel met de opmerking dat je bij voorkeur alleen borrelt en danst. Of met 1 vriend(in).

Stiekem vraag ik me af: hoe ga je als puber helemaal los in je up, in je slaapkamertje, starend naar je beeldscherm? Hoe ziet rondhossen er dan uit als de klok 12 heeft geslagen? Ik ben een beetje bang dat jongeren zich misschien nog eenzamer voelen dan ze al waren. Vanaf een plat beeld slaat het allemaal een beetje dood, ben ik bang.

Party’en met ‘n schuin oog op Netflix

Het ‘eindejaarsfeest’ stel ik me als volgt voor. De jongeren die minder geneigd zijn de straat op te gaan en illegaal vuurwerk af te steken, hangen in hun bed met een schuin oog kijkend naar het online feest op de laptop, onderwijl half een Netflix-serie volgend op een tablet en intussen whatsappend met hun smartfoon in de hand. Ze kijken al uit naar morgen. Dan is het goddank allemaal voorbij.

Jongeren die vaker rondhangen op straat en wat meer, laten we zeggen, uitdagingen willen aangaan, zitten niet op hun kamertje. Ze hebben zich ook niet van tevoren ingeschreven voor het eindejaarsfeest, dat een maximaal aantal deelnemers (200) toelaat. Dus toch op het laatste moment kiezen voor zo’n verstandig online alternatief is er niet bij. Het is saai thuis of er is ruzie, dat kan ook. Na wat heen en weer appen of een check op Insta, is duidelijk dat die en die wél buiten iets leuks gaan doen. Wat zou jij doen?

Gamen in de gymzaal

Misschien had de gemeente, in plaats van een online partijtje, kunnen kijken naar een incidenteel coronaproof evenement en een tijdelijke ontheffing van de max. 2 mensenregel. Misschien een game-marathon – en dan met een coole, nieuw uitgebrachte game alsjeblieft – op 1.5m afstand van elkaar, maar wel in dezelfde ruimte. Een goed geventileerde gymzaal bijvoorbeeld. Surveillanten lopen rond zodat coronaproof is gegarandeerd – dat kost geld, maar is goedkoper dan boa’s en politie de straat op sturen. Iedereen een ontsmette koptelefoon op, bij binnenkomst krijg je drie drankjes en een versnapering mee, en lekker tegen elkaar praten in de headset. Én met zicht op elkaar: zien wie “Yess! Yess!!” roept of wie gekilled wordt en een akelig Engels scheldwoord schreeuwt.

Zit je niet moederziel alleen op je kamertje, word je wel lekker vrolijk van, heb je toch contact met je leeftijdgenoten, is het ook rustig op straat. Iemand nog andere voorstellen voordat het 31 december wordt?

 

Mes op zak? Dubbel gestraft

Mes op zak? Dubbel gestraft

30 uur werkstraf? Nee, maar liefst 60 (!) uur, krijgen minderjarigen met een verboden mes op zak in Amsterdam. Dat is het dubbele in vergelijking met andere gemeenten. Of ze krijgen (ook nog) jeugddetentie, vertelt een Amsterdamse rechter bij AT5 op zondag 6 december ’20. Als een mes (bijvoorbeeld een machete) ook nog is gebruikt, kan de straf voor minderjarigen verder oplopen.

Fully Op Gevaar

Rechters straffen strenger in Amsterdam, mede als gevolg van drillrappers, die het bezit en gebruik van wapens normaal vinden. Drillrapgroepen als Kikkensteinbende (Zuidoost), FOG (Fully Op Gevaar – Zuidoost, waar Jay-Ronne Grootfaam bij hoorde. Deze drillrapper, ook bekend als RS of TrappyDemon werd op 20-jarige leeftijd met een kapmes om het leven gebracht in 2019) en 73 De Pijp laten in hun raps horen dat ze niet bang zien en niet met zich laten sollen. Met bivakmutsen op en steekwapens in de hand verheerlijken ze het imago van geweld en doen alsof jongeren veiliger zijn met wapen.

Rechtsongelijkheid?

Goede ontwikkeling of leidt het tot rechtsongelijkheid als je in bepaalde gemeenten als jongere een dubbel zo zware straf krijgt? Of moeten straffen voor wapenbezit en -gebruik sowieso omhoog, om jongeren af te schrikken? In onze sessie Drillrap gaan we daar verder op in, maar deze actualiteit is voer om verder na te denken over wat werkt – preventief.